Cywilizacja turańska Rosji - Feliks Koneczny

Koneczny był zdania, że w przeważającej części rozległych obszarów północnej Azji wytworzyła się specyficzna cywilizacja, która wywarła wielki wpływ na sąsiadujące kraje Europy wschodniej oraz na Daleki Wschód. Pod wieloma względami ten azjatycki, głównie mongolski wpływ był większy na tych terenach niż bizantyński. By dobrze zrozumieć Rosję, Turcję, Centralną Azję i graniczące z nimi Białoruś i Ukrainę, trzeba poznać ich specyficzny etos społeczny zależny od arbitralnej samowoli władców. Pochodzi on nie z Bizancjum, ale z Mongolii.

Koneczny odnosił się do cywilizacji turańskiej w prawie wszystkich swoich dziełach. Obecny tom stanowi próbę zebrania wszystkiego co napisał o cywilizacyjnym rozwoju Rosji i innych kultur cywilizacji turańskiej. Pisał głównie o kulturze moskiewskiej, ale także o mongolskiej (ojgurskiej), tatarskiej (Kipczaku), kozackiej i tureckiej (osmańskiej). O tej ostatniej pisał głównie porównując ją do arabskiej, którą traktował jako wyższą od turańskiej. Tak więc obecne dzieło składa się z wypisów z różnych prac Konecznego. Większość przypisów usunięto – odnoszą się one do przeróżnych źródeł, których szukać trzeba w pracach oryginalnych, bądź są rozwinięciem jakiegoś wątku historycznego. Pozostawiono tylko te, które zawierają jakieś odniesienia do różnic cywilizacyjnych. Teksty w kwadratowych nawiasach [ ] pochodzą od kompilatora. Są to głównie odniesienia do tekstu poprzedzającego dany wypis.

Maciej Giertych